دكتر محمد مهدي گرجيان

161

قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي )

ترجمه بحث قضاء وقدر ( از انتهاى رساله عرشيه شيخ الرئيس ) پس از آنكه شناختى كه حق تعالى واحد وغير متغير است وهمچنين صفات أو را شناختى ودانستى كه براي أو علت غايى نيست ، اكنون شايسته است قضاء حق تعالى را بشناسى وآن عبارت است از : علم أو كه محيط به تمام معلومات از مبدعات ومكونات است . وهمچنين سزاوار است بدانى ( قدر ) أو را كه عبارت است از : ايجاب أسباب براي مسببات به طورى كه هرگاه سبب يافت شد مسبب يافت مى شود . وبه واسطه ذكر سبب ومسبب وتفصيل آن واضح مى شود وثابت مى گردد ( حكمت الهى ) در وجود موجودات كه پديد آمده اند به كاملترين وجهي ونيكوترين خلقي كه ما فوق آن متصور نيست ، زيرا آنچه شايسته ودر خور استعداد آنهاست در واقع ونفس الامر ، از آن تخلف نشده چون اگر بهتر از آن ممكن بود ، به همان قسم موجود مى شدند . وبدان كه اين شروري كه در بعضي از موجودات ديده مى شود ، هر چند حصول آن بر سبيل وجوب ولزوم است ولكن خالى از حكمت تامه اى نيست ، كه قوام